อินฟราเรดย่านใกล้อ่านโปรตีนและความชื้นในแป้งมันสำปะหลังได้ดี แต่ยังอ่านปริมาณแป้งไม่แม่นพอ

สรุป

• งานวิจัยเก็บมันสำปะหลัง 67 สายพันธุ์ มาทดสอบการทำนายคุณภาพแป้งด้วยสเปกโทรสโกปีอินฟราเรดย่านใกล้ (NIRS) ในช่วงเลขคลื่น 11,000-4,000 ต่อเซนติเมตร
• แบบจำลอง โปรตีน และ ความชื้น ทำนายได้ดี โดยมีค่า R² จากการตรวจสอบไขว้ 0.87 และ 0.83 ตามลำดับ
• แบบจำลอง ปริมาณแป้ง อะมิโลส และอะมิโลเพกติน มีค่า R² เพียง 0.36, 0.34 และ 0.19 ผู้วิจัยจึงจำกัดให้ใช้ได้แค่การคัดกรองเบื้องต้น
• แบบจำลอง ไขมัน ทำได้แย่ที่สุดที่ R² 0.16 และผู้วิจัยระบุว่าไม่เหมาะกับการนำไปใช้ทำนาย
• ผู้วิจัยเน้นว่าผลที่แตกต่างกันมากระหว่างองค์ประกอบแต่ละชนิดแสดงถึงความจำเป็นในการตรวจสอบความถูกต้องด้วยชุดข้อมูลภายนอก

โจทย์ของงานวิจัย

มันสำปะหลังเป็นพืชอาหารที่มีความสำคัญลำดับที่หกของโลก และคุณค่าหลักอยู่ที่การสะสมแป้งในหัว

การประเมินคุณภาพจึงเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับการนำไปใช้ แต่วิธีที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพยังมีการศึกษาไม่มากนัก

คณะผู้วิจัยจากจีนจึงทดสอบว่าการวัดด้วยแสงอินฟราเรดย่านใกล้ ซึ่งไม่ทำลายตัวอย่างและให้ผลเร็ว จะใช้แทนการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการได้แค่ไหน

วิธีการและผลลัพธ์

ตัวอย่างแป้งจาก 67 สายพันธุ์ถูกนำมาสร้างแบบจำลองด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน ร่วมกับการวิเคราะห์องค์ประกอบหลักและการตรวจสอบไขว้ภายใน

ผลที่ได้แยกออกเป็นสองกลุ่มอย่างชัดเจน องค์ประกอบที่ทำนายได้ดีกับองค์ประกอบที่ทำนายได้ไม่ดี

ที่มา: Guo และคณะ, Foods ปีที่ 15 ฉบับที่ 17 (2569)

ค่า R² จากการตรวจสอบไขว้บอกว่าแบบจำลองอธิบายความแปรปรวนของค่าจริงได้มากน้อยเพียงใด ส่วนค่า RPD เป็นสัดส่วนระหว่างการกระจายของข้อมูลกับความคลาดเคลื่อนของการทำนาย

ผู้วิจัยระบุว่าแบบจำลองของปริมาณแป้ง อะมิโลส และอะมิโลเพกติน เกิดภาวะโอเวอร์ฟิตอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่แบบจำลองไขมันมีภาวะโอเวอร์ฟิตรุนแรง

ข้อควรระวังในการตีความ

ผลนี้วัดจากแป้งมันสำปะหลังที่ผ่านการเตรียมตัวอย่างแล้ว ไม่ใช่การวัดหัวมันสดที่จุดรับซื้อ

การวัดเชื้อแป้งของหัวมันสดที่หน้าโรงงานในไทยเป็นคนละบริบทกัน ทั้งสภาพตัวอย่าง ความชื้น และวิธีการที่ใช้กันอยู่

งานวิจัยนี้จึงตอบคำถามเรื่องการคัดกรองคุณภาพของสายพันธุ์ ไม่ได้ตอบคำถามเรื่องการวัดเชื้อแป้งเพื่อกำหนดราคารับซื้อ

ผู้วิจัยเองระบุว่ากรอบการทำงานนี้เป็นการสำรวจเบื้องต้น และความแปรปรวนของประสิทธิภาพระหว่างองค์ประกอบแต่ละชนิดทำให้จำเป็นต้องตรวจสอบความถูกต้องด้วยชุดข้อมูลภายนอกเพื่อให้แบบจำลองมีความทนทานมากขึ้น

เหตุใดจึงเกี่ยวข้องกับผู้ปลูกและผู้ซื้อ

ปริมาณแป้งเป็นตัวแปรที่กำหนดมูลค่าของหัวมันสำปะหลังโดยตรง การมีวิธีวัดที่เร็วและไม่ทำลายตัวอย่างจึงเป็นสิ่งที่ทั้งห่วงโซ่ต้องการ

ผลของงานวิจัยนี้ระบุว่าเทคนิคดังกล่าวยังไม่พร้อมสำหรับองค์ประกอบที่เป็นแป้งโดยตรง แม้จะใช้ได้ดีกับโปรตีนและความชื้น

สำหรับงานคัดเลือกสายพันธุ์ การคัดกรองเบื้องต้นที่เร็วก็ยังมีประโยชน์ แม้ค่าที่ได้จะยังต้องยืนยันด้วยวิธีมาตรฐาน

ผู้สนใจมาตรฐานคุณภาพและการควบคุมค่าต่าง ๆ ของแป้งมันสำปะหลัง สามารถดูได้ที่หน้า การรับรองมาตรฐาน

ข้อมูลงานวิจัยในบทความนี้ตรวจสอบผ่านฐานข้อมูล PubMed

ที่มา / Sources:

• Guo H., Wang W., Liu C., Guo S., Ou W., Gao F., Li K., Zhang L., Ren G. “Establishment of a Near-Infrared Spectroscopy-Based Screening Framework for Key Quality Indicators of Cassava Varieties.” Foods ปีที่ 15 ฉบับที่ 17, 4 ก.ย. 2569 (ตรวจสอบผ่าน PubMed, PMID 42737382) - https://doi.org/10.3390/foods15173139
• PubMed, ฐานข้อมูลบรรณานุกรมทางชีวการแพทย์ - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42737382/